Game4V
>>
PC - Console
>>
Giai thoại về tiêu chuẩn phím WASD trong các game bắn súng hiện đại

Giai thoại về tiêu chuẩn phím WASD trong các game bắn súng hiện đại

 | 26/06/2016 16:33

Nhân dịp kỷ niệm 20 năm ngày ra mắt tựa game bắn súng 3D hiện đại đầu tiên Quake, Game4V xin giới thiệu độc giả bài viết đặc biệt nói về tầm ảnh hưởng to lớn của tựa game huyền thoại này đối với thiết kế điều khiển nhân vật trong các thế hệ FPS hiện đại với tiêu chuẩn phím WASD thường thấy. Bài viết này được phiên dịch trực tiếp từ trang báo game danh tiếng trên thế giới PCGamer.

Cqxaf9ZSb6E8ZngCsoRBE6-650-80 Giai thoại về tiêu chuẩn phím WASD trong các game bắn súng hiện đại 1

WASD từ lâu đã trở thành một tiêu chuẩn không thể thiếu trong các tựa game hành động hiện đại. Một khi việc điều khiển nhân vật đã kết hợp giữa bàn phím và chuột trong các game 3D thì hiếm game thủ nào lại lựa chọn chuẩn điều khiển chéo tay bằng phím mũi tên. Bản thân WASD cũng đã tạo ra một sự thuận tiện lớn khi cho phép ngón tay dễ dàng tiếp cận các phím tiện ích Shift và Space. Tuy vậy, sự lựa chọn này ban đầu hiếm khi được chấp nhận vào hơn 20 năm về trước.

Khi nền tảng game trên PC bắt đầu trỗi dậy thì đã có một loạt tranh cãi xung quanh việc tiêu chuẩn sắp đặt phím chơi nào là phù hợp nhất. Ngay cả WASD cũng chưa phải là lựa chọn ban đầu mặc dù cũng có vài ý kiến ủng hộ việc áp dụng tiêu chuẩn này. Tuy vậy, cách sắp xếp bàn phím trên đã được lan truyền mạnh mẽ nhờ sự hỗ trợ của một trong các game thủ chơi Quake vĩ đại nhất trong lịch sử game đương đại: Dennis “Thresh” Fong. Anh là người đoạt chức vô địch của một trong các giải đấu eSport đầu tiên trên thế giới Red Annihilation 1997 và mang về cho mình một chiếc xe Ferrari 328 từ id Software. Trong trận chung kết đó, anh đã đánh bại Tom “Entropy” Kimzey trên bản đồ Castle of the Damned bằng chính cách điều khiển hiện đại với chuột tay phải và phím WASD tay trái. Điều đáng nói là hồi bấy giờ, rất ít game thủ chấp nhận chuẩn điều khiển như thế này.

[fresh_youtube url=”https://www.youtube.com/watch?v=cAmNtOfpR8Q” ]

Theo lời kể của Thresh, các game thủ khi bước vào thời kỳ đầu tiên của game bắn súng thì chỉ chơi chủ yếu bằng bàn phím là chính. Khi đó vào năm 1993, game thủ vĩ đại này mới chỉ là một cậu nhóc bị thua trận liên tục khi chơi Doom cùng anh trai mình là Lyle. Giống như bao người cùng trang lứa, Thresh cũng chỉ sử dụng bàn phím để chơi vì hồi đó game chưa có cơ chế nhìn lên xuống. Thậm chí, việc dùng chuột trong game bắn súng hồi bấy giờ là một điều rất lạ lùng trong con mắt của cộng đồng. Nhưng Lyle lại dùng chuột lăn bóng kết hợp với bàn phím lúc bấy giờ và liên tục thắng em mình. Chính điều đó đã thúc giục Thresh học điều khiển game bằng chuột và bắt đầu những chuỗi trận thắng liên tục từ đây.

Khi bắt đầu chơi kết hợp chuột và bàn phím, Thresh đã thử nghiệm nhiều chuẩn sắp xếp khác nhau và thậm chí có một lần sử dụng kiểu phím WADX. Nhưng anh đã quyết định giữ nguyên việc dùng chuẩn WASD từ lúc chơi Doom cho đến tận bây giờ. Cần phải nói thêm là rất nhiều game thủ trước Thresh cũng đã tiến hành thử nghiệm nhiều lần việc dùng bàn phím ở tay trái. Nhưng nếu không có ảnh hưởng của game thủ này thì rất có thể các tựa game trên thế giới sẽ có tiêu chuẩn sắp xếp phím khác hẳn như là EDSF hay Chuột phải/ZXC. Nhiều game bắn súng thời kỳ đầu lựa chọn các phím mũi tên để điều khiển nhân vật, trong khi siêu phẩm System Shock năm 1994 thì sử dụng chuẩn ASDX. Hay như game lái máy bay Descent thì sử dụng AZ để tiến lùi và QE để xoay hướng. Thậm chí, Thresh còn cho biết đã từng quen một game thủ sử dụng cách sắp xếp ZXCV.

m55NyuEt57p8fv6xWe6Zqm-650-80 Giai thoại về tiêu chuẩn phím WASD trong các game bắn súng hiện đại 2

Trong thời gian làm game thủ chuyên nghiệp (vốn là một thuật ngữ còn mới mẻ hồi cuối thập niên 1990), danh tiếng của Thresh đã bao trùm cả bờ Tây của Hoa Kỳ và thu hút giới trẻ trong việc tìm hiểu bí quyết thành công của anh. Một câu hỏi mà nhiều người hâm mộ thường đặt ra mỗi khi tiếp xúc với anh là “Cấu hình tinh chỉnh của anh là gì?” và câu trả lời nhận được luôn là WASD (hay theo thuật ngữ của Thresh là chữ T nằm ngược). Cùng với đó, việc game thủ này thường gặt hái nhiều thành công trong Doom và Quake đã khiến các chỉ dẫn của anh có trọng lượng trong cộng đồng. Những người khác bắt đầu bắt chước kiểu chơi này và dần dần lan truyền phương thức sắp xếp phím WASD. Trước đó, rất nhiều hướng dẫn khác nhau trên các forum game ngày xưa lại hướng dẫn game thủ sử dụng QE để bước 2 bên, trong khi phím AD dùng để xoay góc nhìn. Nhiều người lúc bấy giờ thậm chí còn không tin rằng Thresh có thể quay người nhanh chỉ bằng cách dùng chuột.

Từ sự tiện dụng như vậy, lập trình viên nổi tiếng tham gia phát triển Quake là John Carmack đã quyết định tự tạo một file config toàn bộ cấu hình bàn phím và chuột chiếu theo cách chơi của Thresh và áp dụng ngay vào tựa game mới Quake 2. Tuy vậy, phiên bản mới khi ra mắt thì lại vẫn chọn phím mũi tên làm điều khiển mặc định và người chơi có thể lựa chọn kiểu điều khiển mới bằng cách gõ câu lệnh “type exec thresh.cfg”. Phải đến khi một tựa game bắn súng huyền thoại khác là Half-Life ra mắt thì phong trào sử dụng WASD mới lan truyền mạnh mẽ. Các lập trình viên và những người tham gia phát triển trong Valve lúc bấy giờ cũng đã chịu ảnh hưởng rất lớn của cách sắp xếp phím này do đa số đều có chơi Doom và Quake. Từ đó, những bộ game Half-Life đầu tiên đều đã lựa chọn WASD làm chuẩn phím điều khiển mặc định. Các tựa game bắn súng về sau như Daikatana, Tribes và Quake 3 cũng bắt đầu áp dụng tiêu chuẩn điều khiển này để tạo thuận tiện cho các game thủ.

HmTmRuqc9CVnTKnvnZAaZf-650-80 Giai thoại về tiêu chuẩn phím WASD trong các game bắn súng hiện đại 3

Tuy vậy, nhiều chuyên gia lập trình game vẫn có nhiều quan điểm trái chiều trong việc lựa chọn chuẩn phím điều khiển. Đơn cử như tựa game hành động kinh dị System Shock 2 vẫn tiếp tục sử dụng cách sắp xếp WADX giống hệt như phiên bản trước. Trong khi đó, bản thân người đứng đầu tập đoàn Valve là Gabe “GabeN” Newell thì cho rằng WASD sẽ khiến game thủ bị mất cảm giác trước các dãy phím trung tâm và khuyến cáo sử dụng chuẩn EDSF để tạo sự thuận tiện hơn. Ngay cả người thiết kế màn chơi cho Half-Life là Dario Casali thậm chí còn không chấp nhận WASD và nghĩ ra một chuẩn phím lạ hoắc ASXC, và điều này dĩ nhiên không được nội bộ của Valve chấp nhận đưa vào game.

Vào thời điểm hiện tại, WASD là một cụm chữ cái rất quen thuộc trong con mắt của các game thủ và trở thành một dạng luật bất thành văn mỗi khi chơi game. Không chỉ dừng lại ở những game FPS mà ngay cả rất nhiều game chiến thuật và RPG cũng đều áp dụng chuẩn này để điều khiển camera. Dù rằng làng game quốc tế vẫn đang tiến hóa từng ngày với nhiều tựa game mới mang phong cách, thiết kế mới, thì 4 chữ cái này sẽ là một điều khó có thể thay đổi được khi chơi game trên PC trong lịch sử kéo dài 20 năm qua và sẽ còn tiếp tục trong tương lai.